Zeznania Hugo Carvajala a Brazylia: co jest stawką dla Luli, PT i Forum São Paulo?

Wprowadzenie

Aresztowanie oraz współpraca byłego wenezuelskiego generała Hugo „El Pollo” Carvajala z władzami Stanów Zjednoczonych ponownie rozbudziły debatę na temat korupcji, handlu narkotykami oraz nielegalnego finansowania kampanii politycznych w Ameryce Łacińskiej. Jako były szef wywiadu wojskowego Hugo Cháveza, Carvajal posiada strategiczną wiedzę na temat kulis reżimu chavistowskiego i jego międzynarodowych powiązań.

W centrum tych ujawnień znajduje się Brazylia, a w szczególności prezydent Luiz Inácio Lula da Silva oraz Partia Pracujących (PT), wskazywani jako potencjalni beneficjenci środków pochodzących z wenezuelskiego koncernu państwowego PDVSA. Dziennikarka śledcza Elisa Robson, która miała bezpośredni dostęp do Carvajala w Hiszpanii, a później w USA, jest jednym z głównych źródeł tych informacji.

Niniejszy artykuł analizuje główne ujawnienia, ich konsekwencje prawne, polityczne i geopolityczne, a także możliwe skutki dla Brazylii.

1. Kim jest Hugo Carvajal

Hugo Carvajal był jedną z najpotężniejszych postaci reżimu chavistowskiego. Pełnił funkcje:

• szefa wywiadu wojskowego

• dyplomaty

• deputowanego federalnego

Przez lata uchodził za zaufanego człowieka Hugo Cháveza, a później Nicolása Maduro. W 2008 roku został objęty sankcjami przez OFAC (Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych USA) za udzielanie pomocy FARC, w tym ochronę transportów kokainy oraz dostarczanie broni.

W 2019 roku zerwał z Maduro, oskarżając reżim o przekształcenie Wenezueli w narkopaństwo. Uciekł do Hiszpanii, gdzie w 2021 roku został aresztowany po przeprowadzeniu operacji plastycznych w celu ukrycia tożsamości. W 2023 roku został ekstradowany do Stanów Zjednoczonych.

W 2025 roku przyznał się do winy w sprawach związanych z narkoterroryzmem i rozpoczął współpracę z władzami USA, dążąc do zmniejszenia grożącej mu kary dożywotniego więzienia.

2. Praca śledcza Elisy Robson

Brazylijska dziennikarka Elisa Robson rozpoczęła swoje śledztwo w 2022 roku, udając się do Hiszpanii w celu uzyskania bezpośrednich informacji o sprawie. Nie mając osobistego dostępu do Carvajala, przekazała pytania za pośrednictwem jego adwokatki i rodziny.

W rezultacie otrzymała podpisany przez Carvajala list, który później stał się częścią jej książki-reportażu. Były generał wspomina w nim o:

• powiązaniach między Hezbollahem, Iranem, Hamasem i sieciami narkotykowymi

• wykorzystywaniu poczty dyplomatycznej do transportu pieniędzy

• nielegalnym finansowaniu kampanii politycznych w Ameryce Łacińskiej

Już w USA Elisa Robson zaczęła komunikować się z Carvajalem drogą elektroniczną, pod nadzorem rządu amerykańskiego. Według niej były generał uważnie śledzi sytuację polityczną w Brazylii i uważa Lulę za „tak samo przestępczego jak Maduro”.

3. Oskarżenia wobec Luli i PT

Carvajal twierdzi, że PDVSA nielegalnie finansowała kampanie wyborcze lewicowych przywódców, w tym:

• Luli (Brazylia)

• Gustavo Petro (Kolumbia)

• Néstora Kirchnera (Argentyna)

• Evo Moralesa (Boliwia)

W przypadku Brazylii główne oskarżenie dotyczy wykorzystywania wenezuelskich środków do finansowania kampanii Luli, prawdopodobnie poprzez schematy podobne do tych ujawnionych w aferze Lava Jato, związanej z Petrobrasem.

Według Elisy Robson Carvajal wskazał, że:

• pieniądze były transportowane w torbach dyplomatycznych

• istniała współpraca między PDVSA a strukturami politycznymi w Brazylii

• część zdefraudowanych środków nigdy nie została odzyskana

Z prawnego punktu widzenia naruszałoby to artykuł 17 Konstytucji Federalnej, który zakazuje zagranicznego finansowania partii politycznych.

4. Zeznania i interes strategiczny USA

Carvajal stoi w obliczu zarzutów, które mogą skutkować karą dożywotniego więzienia. Aby ją złagodzić, przekazuje informacje dotyczące:

• szlaków narkotykowych

• struktury reżimu Maduro

• sieci korupcyjnych

• wpływów politycznych w Ameryce Łacińskiej

• finansowania kampanii

Według Elisy Robson jej wywiady z Carvajalem pomogły mu dostrzec strategiczną wartość informacji związanych z Brazylią, zwłaszcza w kontekście napięć między Waszyngtonem a rządem Luli.

Wkrótce potem ujawniono, że Carvajal przekazał dokumenty dotyczące finansowania kampanii PT.

5. Wenezuela, narkoterroryzm i działania militarne

Ujawnienia Carvajala zbiegają się z:

• nasileniem presji USA na Wenezuelę

• uznawaniem niektórych ugrupowań za organizacje terrorystyczne

• zwiększoną obecnością wojskową USA w regionie

Elisa Robson twierdzi, że Carvajal przekazał mapy, trasy, nazwiska i strategie, które umożliwiają precyzyjne działania przeciwko reżimowi Maduro, w tym operacje antynarkotykowe w Kolumbii i na Karaibach.

6. Możliwe konsekwencje dla Brazylii

W przypadku upadku reżimu Maduro dziennikarka przewiduje bezpośrednie skutki dla rządu Luli:

• międzynarodową izolację

• osłabienie Forum São Paulo

• wycofanie się takich postaci jak Celso Amorim, José Dirceu i Mauro Vieira

• osłabienie pozycji brazylijskiego Sądu Najwyższego na arenie międzynarodowej

Alexandre de Moraes, według Elisy, nie ma historycznych powiązań z Forum São Paulo i mógłby znaleźć się w politycznej izolacji.

Jeśli Lula zostałby formalnie oskarżony o wykorzystywanie spółek państwowych do korupcji i prania pieniędzy, Brazylia mogłaby znaleźć się na celowniku międzynarodowych sankcji, podobnych do tych nałożonych na Wenezuelę.

7. Prześladowania polityczne i wygnanie

Elisa Robson twierdzi, że była celem:

• prób zastraszania

• nieformalnych wezwań przez WhatsApp i e-mail

• presji na osoby powiązane ze śledztwem

• przymusowych przesłuchań przez Policję Federalną

Według niej jej dochodzenie w sprawie Carvajala zostało potraktowane jako część „spisku zamachowego”, co skłoniło ją do szukania schronienia w Stanach Zjednoczonych.

Zakończenie

Zeznania Hugo Carvajala stanowią punkt zwrotny w polityce Ameryki Łacińskiej. Łączą one:

• handel narkotykami

• terroryzm

• korupcję

• finansowanie wyborów

• wykorzystywanie spółek państwowych

Jeśli oskarżenia wobec Luli i PT zostaną potwierdzone, mogą mieć poważne konsekwencje prawne, polityczne i dyplomatyczne. Sprawa ta pokazuje, w jaki sposób reżimy autorytarne wykorzystywały nielegalne środki do podtrzymywania projektów władzy w różnych krajach.

Historia wciąż się rozwija – ale jej skutki mogą na nowo zdefiniować przyszłość lewicy w Ameryce Łacińskiej oraz pozycję Brazylii na arenie międzynarodowej.

Bibliografia komentowana

CARVAJAL, Hugo. Zeznania i współpraca sądowa w USA.
Wyznania byłego szefa wenezuelskiego wywiadu stanowią podstawę trwających dochodzeń. Dotyczą one narkoterroryzmu, nielegalnego finansowania kampanii i powiązań reżimów latynoamerykańskich z organizacjami przestępczymi.

ROBSON, Elisa. Książka-reportaż o Hugo Carvajalu i międzynarodowym handlu narkotykami.
Efekt bezpośrednich badań w Hiszpanii i USA, zawiera dokumenty, listy i relacje łączące reżim chavistowski z korupcją, terroryzmem i finansowaniem politycznym.

U.S. Department of Justice. Akt oskarżenia Hugo Carvajala.
Oficjalne dokumenty opisujące zarzuty dotyczące narkoterroryzmu, wsparcia dla FARC i prania pieniędzy.

OFAC – Office of Foreign Assets Control. Sankcje wobec urzędników Wenezueli.
Dowody na przekształcenie kraju w narkopaństwo pod rządami Cháveza i Maduro.

OEA – Organizacja Państw Amerykańskich. Raporty o kryzysie wenezuelskim.
Opisują upadek instytucjonalny i instrumentalizację PDVSA.

Brazylia. Konstytucja z 1988 r., art. 17.
Zakaz zagranicznego finansowania partii politycznych.

MORO, Sergio. Rozważania o aferze Lava Jato.
Ilustrują mechanizmy korupcji z udziałem spółek państwowych.

U.S. Department of Treasury. Wenezuela i narkoterroryzm.
Raporty o powiązaniach z Hezbollahem i Iranem.

Foro de São Paulo. Dokumenty i oświadczenia.
Ukazują współpracę lewicy latynoamerykańskiej.

Globo, BBC, El País, The New York Times.
Międzynarodowe relacje medialne dotyczące Carvajala i kryzysu w Wenezueli.