Transatlantycki most energetyczny między Brazylią a Europą: strategiczna szansa po blackoutcie na Półwyspie Iberyjskim

Niedawna awaria prądu, która dotknęła Portugalię i część Hiszpanii w kwietniu 2025 roku, ujawniła niewygodną prawdę: europejski miks energetyczny, mimo postępów w zakresie zrównoważonego rozwoju i decentralizacji, wciąż jest podatny na awarie systemowe. Wydarzenie to obnażyło pilną potrzebę dywersyfikacji źródeł energii oraz wzmocnienia międzynarodowych połączeń.

W tym kontekście pojawia się bezprecedensowa strategiczna szansa: budowa transatlantyckiego kabla przesyłu energii elektrycznej między Brazylią a Półwyspem Iberyjskim.

Dlaczego warto połączyć Brazylię i Europę za pomocą energii elektrycznej?

Brazylia dysponuje jednym z najczystszych miksów energetycznych na świecie. Około 80% brazylijskiej energii elektrycznej pochodzi ze źródeł odnawialnych — głównie z hydroelektrowni, a także z dynamicznie rozwijających się źródeł solarnych i wiatrowych. Tymczasem Półwysep Iberyjski, mimo znacznych inwestycji w odnawialne źródła energii, wciąż zmaga się z ich niestabilnością oraz ograniczoną integracją z resztą Europy.

Transatlantycki kabel prądu stałego wysokiego napięcia (HVDC) umożliwiłby eksport czystej nadwyżki energetycznej z Brazylii do Portugalii i Hiszpanii, wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne Europy i tworząc nową geopolitykę Południowo-Północnego Atlantyku opartą na zrównoważonym rozwoju.

Technologia i wykonalność

Podobne projekty istnieją już w innych regionach świata. Na przykład North Sea Link łączy Wielką Brytanię z Norwegią kablem podmorskim o długości 720 km. Technologia HVDC jest dojrzała, niezawodna i efektywna na długich dystansach podmorskich. Choć Atlantyk stanowi większe wyzwanie logistyczne (około 5800 km), postęp technologiczny i pilność kryzysu klimatycznego czynią ten projekt możliwym do realizacji.

Wymagana inwestycja byłaby wielomiliardowa, ale nie poza zasięgiem, zwłaszcza przy zaangażowaniu:

• Międzynarodowych banków rozwoju, takich jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) i BNDES;

• Europejskich i globalnych funduszy ekologicznych, poszukujących projektów o dużym, pozytywnym wpływie środowiskowym;

• Międzynarodowych firm z sektora energii odnawialnej, zainteresowanych dywersyfikacją swoich globalnych sieci.

Korzyści geostrategiczne

• Bezpieczeństwo energetyczne dla Europy
  Kontynent ograniczyłby zależność od gazu ziemnego (zwłaszcza rosyjskiego) i paliw kopalnych wciąż używanych w krajach Europy Wschodniej.

• Międzynarodowe uznanie Brazylii jako zielonej potęgi
  Projekt umocniłby pozycję Brazylii jako globalnego eksportera czystej energii, przyciągając inwestycje i wzmacniając pozycję polityczną kraju na arenie międzynarodowej.

• Zrównoważona integracja atlantycka
  Sojusz energetyczny oparty na zrównoważonym rozwoju zacieśniłby więzi dyplomatyczne i handlowe między Ameryką Południową a Europą.

• Dywersyfikacja gospodarki Brazylii
  Eksport energii mógłby przynieść nowe dochody w silnej walucie, pobudzić łańcuchy produkcyjne i wspierać rozwój regionów produkujących energię.

Wyzwania do pokonania

• Wykonalność ekonomiczna i polityczna: Koszt infrastruktury musi zostać zrównoważony umowami handlowymi i długoterminowymi gwarancjami.

• Stabilność regulacyjna i dyplomatyczna: Projekt zależy od współpracy międzyrządowej, przejrzystych ram prawnych i stabilności instytucjonalnej.

• Złożoność środowiskowa: Ekologiczny wpływ kabla podmorskiego i stacji elektroenergetycznych musi zostać dokładnie oceniony.

Wnioski: przyszłość zaczyna się dziś

Blackout na Półwyspie Iberyjskim był ostrzeżeniem. Był czymś więcej niż problemem technicznym — ukazał szansę geopolityczną. Połączenie Brazylii i Europy poprzez odnawialny korytarz energetyczny to odważna idea, ale w pełni zgodna z wyzwaniami XXI wieku.

W świecie przechodzącym transformację energetyczną, władza należeć będzie do tych, którzy dysponują czystymi i niezawodnymi źródłami energii. Brazylia je posiada. Potrzeba tylko strategicznej wizji i odwagi, by przekształcić je w nowy wektor suwerenności, rozwoju i współpracy międzynarodowej.